Η Εκπαίδευση σε Κατάσταση Πολιορκίας
Το Δημόσιο Σχολείο απέναντι στην Εντατικοποίηση, τον Αυταρχισμό και την Απαξίωση
Με βαθιά θλίψη πληροφορηθήκαμε τον θάνατο της συναδέλφου εκπαιδευτικού Σοφίας Χρηστίδου (ΠΕ06). Ως Συνεργαζόμενες Εκπαιδευτικές Κινήσεις (ΣΥΝΕΚ) Θεσσαλονίκης εκφράζουμε τα ειλικρινή μας συλλυπητήρια στην οικογένεια, στους οικείους της και στους συναδέλφους που τη γνώριζαν και συνεργάστηκαν μαζί της.
Με σεβασμό στη μνήμη της συναδέλφου και στους ανθρώπους της, και χωρίς να προβαίνουμε σε βεβιασμένα συμπεράσματα, δεν μπορούμε να αποσιωπήσουμε την πραγματικότητα που βιώνουν καθημερινά οι εκπαιδευτικοί στα σχολεία. Μια πραγματικότητα που γίνεται ολοένα πιο ασφυκτική.
Ο τραγικός θάνατος της συναδέλφου δεν μπορεί να ιδωθεί αποκομμένος από το συνολικό πλαίσιο μέσα στο οποίο λειτουργεί σήμερα το δημόσιο σχολείο. Δεν πρόκειται απλώς για ένα «ατυχές γεγονός». Είναι μια ακόμη δραματική υπενθύμιση της πίεσης, της εντατικοποίησης και της απαξίωσης που βιώνει ο κόσμος της εκπαίδευσης.
Τα σχολεία λειτουργούν πλέον σε συνθήκες διαρκούς έντασης. Οι εκπαιδευτικοί βρίσκονται καθημερινά αντιμέτωποι με την αυξανόμενη νεανική βία μέσα και γύρω από τα σχολεία, με κοινωνικά προβλήματα που μεταφέρονται αυτούσια στις σχολικές αίθουσες και με μια πραγματικότητα για την οποία το εκπαιδευτικό σύστημα παραμένει απροετοίμαστο.
Την ίδια στιγμή, το κράτος και η διοίκηση της εκπαίδευσης επιλέγουν να αφήνουν το σχολείο χωρίς τις αναγκαίες δομές στήριξης. Δεν υπάρχουν επαρκείς ψυχολόγοι και κοινωνικοί λειτουργοί, δεν υπάρχουν ουσιαστικά μέτρα προστασίας, δεν υπάρχει πραγματική θεσμική θωράκιση του/της εκπαιδευτικού.
Οι εκπαιδευτικοί καλούνται να διαχειριστούν καταστάσεις που υπερβαίνουν κατά πολύ τα όρια του παιδαγωγικού τους έργου: κοινωνικές εντάσεις, ψυχολογικές δυσκολίες μαθητών, περιστατικά βίας, οικογενειακά αδιέξοδα. Και όλα αυτά χωρίς τα αναγκαία εργαλεία και χωρίς ουσιαστική υποστήριξη.
Την ίδια ώρα, αντί να ενισχύεται το σχολείο, εντείνεται η πίεση προς τους εκπαιδευτικούς.
Η εντατικοποίηση της εργασίας έχει λάβει πλέον εκρηκτικές διαστάσεις. Οι διοικητικές απαιτήσεις πολλαπλασιάζονται, οι πλατφόρμες αυξάνονται, οι αναφορές και οι διαδικασίες συσσωρεύονται, απομακρύνοντας τον εκπαιδευτικό από το ουσιαστικό του έργο: τη διδασκαλία και την παιδαγωγική σχέση με τους μαθητές.
Η γραφειοκρατία πνίγει το σχολείο.
Ο πυρήνας του εκπαιδευτικού λειτουργήματος υποχωρεί μπροστά σε έναν ατελείωτο κύκλο τυπολατρικών διαδικασιών που ελάχιστα συμβάλλουν στην εκπαιδευτική διαδικασία.
Παράλληλα, ο διοικητικός αυταρχισμός ενισχύεται.
Οι πιέσεις, τα «εντέλλεσθε», η λογική της επιβολής αντί του διαλόγου και η διαρκής επιτήρηση δημιουργούν ένα εργασιακό περιβάλλον φόβου και ανασφάλειας. Το σχολείο μετατρέπεται σταδιακά σε έναν χώρο άκαμπτης ιεραρχίας και πειθαναγκασμού.
Δεν είναι τυχαίο ότι όλο και περισσότεροι εκπαιδευτικοί αισθάνονται μόνοι και εκτεθειμένοι απέναντι σε πολλαπλές πιέσεις.
Την ίδια στιγμή, η συστηματική στοχοποίηση των εκπαιδευτικών από την πολιτική ηγεσία της εκπαίδευσης υπονομεύει το κύρος και τον ρόλο τους μέσα στη σχολική κοινότητα. Όταν το ίδιο το Υπουργείο αμφισβητεί δημόσια τους εκπαιδευτικούς, ανοίγει τον δρόμο για την απαξίωση του παιδαγωγικού τους ρόλου μέσα στην κοινωνία.
Η απαξίωση αυτή δεν μένει χωρίς συνέπειες. Διαβρώνει το κλίμα μέσα στο σχολείο, ενισχύει φαινόμενα αυθαιρεσίας και αποδυναμώνει τη σχέση εμπιστοσύνης που είναι απαραίτητη για τη λειτουργία της εκπαιδευτικής διαδικασίας.
Το σχολείο, ωστόσο, δεν λειτουργεί σε κοινωνικό κενό. Αντανακλά τις αντιφάσεις και τις κρίσεις της ίδιας της κοινωνίας: την οικονομική ανασφάλεια, την κοινωνική πίεση, την κρίση αξιών που έχει ενταθεί τα τελευταία χρόνια. Οι εκπαιδευτικοί καλούνται καθημερινά να διαχειριστούν αυτές τις συνέπειες μέσα στις σχολικές αίθουσες.
Και όμως, παρά τις τεράστιες δυσκολίες, το δημόσιο σχολείο στέκεται ακόμη όρθιο χάρη στην καθημερινή προσπάθεια και την αφοσίωση των εκπαιδευτικών.
Στη μνήμη της συναδέλφου μας, αλλά και όλων των συναδέλφων που έφυγαν πρόωρα από τη ζωή, οφείλουμε να υψώσουμε ακόμη πιο δυνατά τη φωνή μας.
Οφείλουμε να διεκδικήσουμε ένα σχολείο στο οποίο κανένας και καμία εκπαιδευτικός δεν θα αισθάνεται μόνος, απροστάτευτος και εκτεθειμένος.
Οφείλουμε να απαιτήσουμε συνθήκες εργασίας που να διασφαλίζουν την αξιοπρέπεια, την ασφάλεια και τη θεσμική προστασία των ανθρώπων της εκπαίδευσης.
Το Υπουργείο Παιδείας και οι διοικητικές δομές της εκπαίδευσης οφείλουν να σταματήσουν να αντιμετωπίζουν τους εκπαιδευτικούς ως αναλώσιμους εκτελεστές εντολών.
Οφείλουν να αναλάβουν τις ευθύνες τους.
Η καλύτερη τιμή στη μνήμη των συναδέλφων μας δεν είναι τα λόγια. Είναι ο αγώνας για ένα δημόσιο σχολείο που θα σέβεται και θα στηρίζει τους ανθρώπους που το υπηρετούν.
Διεκδικούμε το αυτονόητο.
Διεκδικούμε σχολεία με επαρκές προσωπικό και ουσιαστικές δομές ψυχοκοινωνικής υποστήριξης.
Διεκδικούμε θεσμική προστασία των εκπαιδευτικών απέναντι σε περιστατικά βίας.
Διεκδικούμε την αποσυμφόρηση των σχολείων από την ασφυκτική γραφειοκρατία.
Διεκδικούμε ένα εκπαιδευτικό σύστημα που θα στηρίζεται στον διάλογο και όχι στον αυταρχισμό.
Οι εκπαιδευτικοί δεν είμαστε αναλώσιμοι.
Είμαστε οι άνθρωποι που κρατούν όρθιο το δημόσιο σχολείο μέσα στις πιο δύσκολες κοινωνικές συνθήκες προς όφελος των μαθητών και των οικογενειών τους.
Και θα συνεχίσουμε να το υπερασπιζόμαστε.
.png)